Mantelzorg
Mantelzorg ondersteuning:
U wordt verzorgd door famile of een kennis? Deze Mantelzorg kan door onze terzake deskundigen worden ondersteund. De Mantelzorger wordt gesterkt in de kwaliteit van haar of zijn sympathieke
hulpverlening. Zo deelt de Mantelzorger in de zelfde begeleiding als professionele hulpverleners. Ook gediplomeerde hulpverleners waarderen het zeer om dilemma's in de hulpverlening met onze Eerst verantwoordelijke Verzorgende of Verpleegkundige. (E.V.V.-er) te bespreken. Bel daarom als Mantelzorger, zeg waar u woont, en u krijgt de E.V.V.-er van uw regio. Doen!
Hieronder vindt u aanvullende informatie over mantelzorg.
Voorwoord
Over mantelzorg denk je niet na.
Misschien een wat vreemde titel als inleiding voor een lijvig rapport over mantelzorg. Over dat rapport is regelmatig gesproken en nagedacht en ik hoop dat u als lezer dat ook zult doen. En toch… Over mantelzorg denk je niet na. Dat overkomt je. Dat doe je. Daar rol je langzaam in.
Vaak begint het heel klein. Soms zelfs onmerkbaar. Even een boodschapje doen of iets anders. En ongemerkt wordt het meer en meer. Ik denk dat bijna ieder van ons dat zelf of in zijn familie heeft meegemaakt. Een samenleving is zonder die zorg niet denkbaar. De samenleving verandert. Wat vroeger vanzelfsprekend was, is niet meer zo. Soms is die verandering ten goede, denk bijvoorbeeld aan de ondersteuning van die situaties waar men voor de zorg voor een familielid hoge persoonlijke offers moest brengen. Anderzijds is er sprake van steeds meer individualiseren. Bovendien kan de zorg zo zwaar worden dat het niet meer op te brengen is.
De bewoners binnen het werkgebied van Thuiszorg van Oranje vergrijst ook. Over 15 jaar zal circa 21 procent van onze bevolking ouder dan 65 jaar zijn. Hierdoor stijgt het aantal mensen met gebreken en chronische ziekten. Dat zal de vraag van mantelzorgers doen toenemen.
Redenen dus om wel over de mantelzorg na te denken. Na te denken over hoe de gemeente en maatschappelijke organisaties, maar ook bedrijven, het mogelijk kunnen maken om de mantelzorger te ondersteunen. Met deze notitie wil de Thuiszorg van Oranje een bijdrage leveren aan de mantelzorg en de mantelzorg ondersteunen. Het is van belang dat ons maatschappelijk kapitaal op peil blijft.
In dit mantelzorgbeleid geven we de visie op mantelzorg, een overzicht van de daaruit voorkomende werkzaamheden, en de taken die daarmee gepaard gaan.
Daarbij maken we ondermeer gebruik van intake en evaluatie/ bijstellings formulieren welke aan dit document is toegevoegd. Bijstellingen vindt periodiek plaats door de kwaliteitscoördinator van Thuiszorg van Oranje.
W.R. (Robert) van de Geest
Kwaliteitscoördinator Thuiszorg van Oranje
1. Inleiding
In deze notitie presenteert Thuiszorg van Oranje haar beleidsprioriteiten voor mantelzorg.
De notitie geeft aan op welke wijze mantelzorgers binnen Thuiszorg van Oranje ondersteund
worden of gaan worden. Het beleidsplan is richtinggevend voor de komende jaren.
Visie mantelzorgbeleid van Thuiszorg van Oranje
Geen mantelzorgers in het werkgebied van Thuiszorg van Oranje is niet denkbaar. Burgers die zich vrijwillig inzetten in de zorg voor anderen vormen het sociale kapitaal van ons land en zijn zowel voor de samenleving als voor het individu van groot belang. De zorg en hulp die door mantelzorgers wordt geboden, valt of staat echter met de ondersteuning (en de waardering) van organisaties zoals Thuiszorg van Oranje.
Daarom zet Thuiszorg van Oranje zich in om mantelzorgers te ondersteunen om te voorkomen dat zij overbelast raken.
Doelstelling beleid
Thuiszorg van Oranje wil de ondersteuning van mantelzorgers goed regelen, zodat zij
kunnen blijven zorgen en niet overbelast raken. Thuiszorg van Oranje zet daarom in op een goede
ondersteuningsstructuur en streeft naar de ondersteuning dicht bij huis.
Het landelijk beleid, de visie van Thuiszorg van Oranje, de huidige
situatie in het werkgebied van Thuiszorg van Oranje en omstreken en de signalen en wensen uit het veld (van zowel burgers als van instellingen) vormen de basis voor het formuleren van de doelen en acties.
Samenvatting
De inzet van mantelzorgers vormt een onmisbaar deel van zorg. Ook in het werkgebied van Thuiszorg van Oranje ontvangen veel kwetsbare burgers hulp van familieleden, vrienden en naasten; de mantelzorgers. De meeste mantelzorgers zoeken en vinden zelf hun weg. Zo lang dat naar tevredenheid verloopt, is geen directe ondersteuningsbehoefte noodzakelijk. Uit landelijk onderzoek blijkt echter dat een aanzienlijk deel van de mantelzorgers overbelast is of dreigt te raken, met alle gevolgen van dien; voor de zorgvrager, maar zeker ook voor de mantelzorger en
zijn omgeving. Daarom is ondersteuning van mantelzorgers belangrijk.
Mantelzorg: Waar hebben we het over?
In Nederland zijn diverse onderzoeken onder mantelzorgers uitgevoerd. In dit eerste
deel een schets van de mantelzorger: Wanneer spreken we van mantelzorg? Wat
zijn de meest voorkomende zorgtaken? Voor wie zorgen zij en wat is hun leef- en
werksituatie? In de bijlage is een overzicht van de gebruikte literatuur opgenomen.
Zorgen voor een ander
Mantelzorg vormt een omvangrijk en noodzakelijk onderdeel van de zorg in Nederland. Zo
wordt van alle zorg 75% door mantelzorgers en 5% door vrijwilligers verleend. Naar
schatting helpen jaarlijks 3,7 miljoen Nederlanders van 18 jaar of ouder hun familieleden of
goede bekenden, die vanwege gezondheidsproblemen ondersteuning nodig hebben (SCP,
2003). Maar wanneer spreken we van mantelzorg? In de literatuur worden verschillende
omschrijvingen voor begrippen rondom mantelzorg gehanteerd. Daarom in deze paragraaf
allereerst de definities van de meest gebruikte termen op een rij.
2 Basisfuncties mantelzorgondersteuning
De geformuleerde basisfuncties zijn:
1. Informatie
Het gaat hierbij om diverse soorten informatie, zoals:
_ Hoe je zorgtaken kunt inpassen in het leven. Denk bijvoorbeeld aan het combineren
van arbeid, zorg voor je gezin en belangenbehartiging.
_ Informatie over ziekten, beperkingen en patiëntenverenigingen.
_ Het aanbod van hulp, ondersteuning en zorg (voorzieningen en aanbieders).
_ Regelingen voor zorgvrager en/of mantelzorgers.
2. Advies en begeleiding
Een groot aantal mantelzorgers heeft behoefte aan meer dan alleen informatie.
Vervolgens is het van belang te ondersteunen en te begeleiden bij het vinden van de weg
in het grote aantal mogelijkheden, het zetten van stappen naar instanties en het maken
van keuzes.
3. Emotionele steun
Veel mantelzorgers zijn gebaat bij een luisterend oor en het uitwisselen van ervaringen,
bijvoorbeeld met lotgenoten. Dit kan door individuele gesprekken en het organiseren van
bijeenkomsten, maar ook op meer anonieme wijze, zoals steun en advies via een chatsite
4. Educatie
Mantelzorgers kunnen gebaat zijn bij voorlichting en training. De educatie kan zich richten
op zorg en ziekte, maar ook op de mantelzorger zelf.
5. Praktische hulp
Mantelzorgers kunnen uitsluitend of in combinatie met andere functies behoefte hebben
aan diverse vormen van praktische hulp. Deze praktische hulp is vaak gericht op de
zorgbehoevende, maar het is beter om voor het hele systeem (huishouden en familie) in
de specifieke situatie in kaart te brengen welke praktische ondersteuning ook verlichting
van de mantelzorgtaak kan brengen. Vormen van praktische hulp zijn ondermeer:
huishoudelijke hulp, welzijns-/gemaksdiensten, klussendienst, maaltijdservice, vrijwillige
hulp, administratieve hulp en extra kinderopvang.
7. Materiële hulp
Naast praktische en/of financiële steun kunnen mantelzorgers materiële hulp gebruiken,
ook hier weer sterk afhankelijk van de situatie en behoeften. Vaak is deze materiële hulp
primair gericht op een zorgbehoevende (individuele voorzieningen maatschappelijke
ondersteuning). Dan is het van belang om bij de toewijzing ook expliciet het belang van de
mantelzorg(s) te betrekken. Bijvoorbeeld het aanpassen van de woning zodat verblijf van
de mantelzorger mogelijk is, een parkeerpas of aangepast vervoer.
8. Financiële tegemoetkoming
Mantelzorgers die vanwege het zorgen in financiële problemen raken, hebben behoefte
aan tegemoetkoming in de kosten. Financiële tegemoetkoming is mogelijk via:
_ Fiscale compensatie (buitengewone uitgaven)
_ Bijzondere bijstand
_ Tegemoetkoming Onderhoudskosten Thuiswonende Gehandicapte kinderen.
3. Procedure contactlegging en informatieverstrekking aan mantelzorgers
Tijdens het intake gesprek met de client wordt gekeken in hoeverre mantelzorgers in de directe omgeving beschikbaar zijn.
3.1 Zorgvrijwilligers
Wanneer we praten over respijtzorg van mantelzorgers die hulp en
ondersteuning bieden aan extramurale cliënten, dan gaat het vooral om het
tijdelijk of gedeeltelijk overnemen van mantelzorgtaken. Op deze manier kan de
mantelzorger bijv. een paar dagen of langer op vakantie, of komt in plaats van
iedere dag een paar keer per week bij de cliënt. Voor de mantelzorger is het
van belang te weten dat de zorg die hij/zij anders geeft, nu wordt overgenomen.
Het tijdelijk overnemen van deze zorg zal voornamelijk door vrijwilligers
gebeuren.
In de extramurale situatie zal de verleende hulp en ondersteuning ook bestaan uit:
het bieden van gezelschap, het bieden van emotionele
ondersteuning en ondersteuning bij activiteiten buitenshuis.
Van belang hierbij is dat er aandacht wordt besteedt aan de matching van de
zorgvrager en de vrijwilliger. Dit moet wel klikken.
Gelijke interesses kan een zorgvrager over de brug helpen om de (tijdelijke)
hulp van een vrijwilliger te accepteren
.
Zorgvrijwilligers geven de mantelzorger en de zorgvrager emotioneel een
steuntje in de rug. Zij bieden een luisterend oor, geven het gevoel er niet alleen
voor te staan en zijn meelevend.
In eerste instantie zal binnen het eigen vrijwilligersbestand worden gezocht naar
“zorg”vrijwilligers. Wanneer er geen match kan worden gemaakt of wanneer er
te veel aanvragen komen, zal hier een actieve werving op worden gezet.
Onze zeven adviezen en tips aan werkende mantelzorgers:
1. maak afspraken om bijvoorbeeld op het werk te kunnen bellen.
2. werk meer vanuit huis;
3. overuren sparen voor onverwachte zorgsituaties;
4. ga in gesprek met werkgever of leidinggevende;
5.maak gebruik van de verschillende verlofregelingen.
6 maak uw situatie bespreekbaar bij uw collega's, zodat er begrip ontstaat;
7. aanpassing van werktijden;
Bijna 1 op de 8 mensen combineert de zorg voor een familielid in combinatie met een baan.
Daarom hier nog enkele tips en adviezen die zorgverleners aan mantelzorgers kunnen geven:
Kijk op www.werkenmantelzorg.nl. Daar vind u veel tips en adviezen.
Probeer een persoonlijk ondersteuningsnetwerk te creëren. Dat kost vaak tijd maar:
daardoor kunt u zorg overdragen, zodat u tijd voor uzelf heeft!
De organisate Mezzo geeft steun, informatie en advies en behartigt de belangen van mantelzorgers en de vrijwilligerszorg.
Een handicap of een ziekte brengt vaak de nodige extra kosten met zich mee. Het inkomen kan soms dalen omdat er minder gewerkt kan worden. Een overzicht van financiële mogelijkheden ter tegemoetkoming in de kosten en meer informatie kunt u ook op de site van Mezzo (www.mezzo.nl) vinden.
Bel daarom als Mantelzorger, zeg waar u woont,
en u krijgt de E.V.V.-er van uw regio. Doen!
Telefoon 033 465 00 00.
Bel daarom als Mantelzorger, zeg waar u woont,
en u krijgt de E.V.V.-er van uw regio. Doen!
Telefoon 033 465 00 00.
